Acidum Phosphoricum
Organotropizm
Acidum phosphoricum (czyli kwas fosforowy) jest znane ze swojego działania głównie na układ nerwowy, mózg oraz gruczoły.
● Układ nerwowy: szczególnie wpływa na objawy związane z wyczerpaniem psychicznym i fizycznym, osłabieniem koncentracji, ospałością i brakiem motywacji. Często zalecany jest osobom, które doświadczyły długotrwałego stresu emocjonalnego lub intelektualnego.
● Mózg: stosowany w przypadkach „mgły umysłowej”, trudności w nauce czy przy problemach z pamięcią wynikających z przeciążenia psychicznego.
● Gruczoły płciowe i moczowe: wpływ na objawy takie jak zmniejszenie libido, wyczerpanie po aktywności seksualnej, a także dolegliwości układu moczowego (np. częste oddawanie moczu przy braku infekcji).
● Kości: mniej znane, ale również uznawane zastosowanie – np. przy odwapnieniu i osłabieniu struktury kostnej (wskazania wynikające z ogólnego osłabienia organizmu).
Cechy charakterystyczne
| Typ konstytucyjny: Osoba młoda, introwertyczna, wyczerpana emocjonalnie i psychicznie, szczególnie po doznanym rozczarowaniu lub stracie. Lek szczególnie pomocny w okresie dorastania. Umysł i emocje: Objawy natury psychicznej pojawiają się jako pierwsze. Głębokie osłabienie mentalne z obojętnością, apatią, ospałością zarówno umysłową, jak i fizyczną. Utrata zdolności koncentracji, zaburzenia pamięci, niezdolność do podjęcia wysiłku intelektualnego. Całkowita depresja sensoryczna. Niepokój o bliskich, stany melancholii i tęsknoty za domem. Brak tolerancji na muzykę — postrzegana jako nieprzyjemny hałas. Dolegliwości wynikające z przeżywanych zmartwień i trosk. Ciało: Fizyczne wyczerpanie poprzedzone osłabieniem psychicznym, przy zachowanej sile mięśniowej. Znużenie nasilające się rano, nie ustępujące po odpoczynku. Uczucie palenia w dolnej części ciała. Bóle opisywane jako drapanie okostnej nożem. Objawy wegetatywne i somatyczne: Biegunki na tle emocjonalnym, szczególnie po silnym przestrachu. Drgawki u dzieci, a także napady w okresie połogu. U niektórych pacjentów występuje wyraźne upodobanie do owoców i kwaśnych napojów. |
Budowa ciała
Smukła budowa ciała (dzieci które szybko urosły)
Wskazania KLINICZNE
Obraz kliniczny: Dominujące osłabienie sił życiowych, zarówno na poziomie psychicznym, jak i fizycznym. Przedłużona rekonwalescencja po ciężkich chorobach, przewlekłe zmęczenie (astenia), brak regeneracji mimo odpoczynku.
Układ kostny i mineralny: Wzrostowe bóle kości, fosfaturia świadcząca o zaburzeniu równowagi wapniowo-fosforanowej. Nadmierne zakwaszenie moczu może wskazywać na zaburzenia metaboliczne. Zapalenia kości z towarzyszącym piekącym bólem, nasilającym się nocą. Obrzęk struktur kostnych, a także martwica – zarówno w obrębie kości długich, jak i w kikutach po amputacjach. Lek przydatny w przypadkach deformacji kostnych i wolnego zrastania się złamań.
Zastosowanie kliniczne: Pomocny w mononukleozie zakaźnej, durze brzusznym (szczególnie z krwotokami), stanach rekonwalescencji, cukrzycy, a także w bólu nowotworowym. Znajduje zastosowanie przy nerwicy kikuta po amputacji, stanach zapalnych okostnej oraz w zapaleniu krtani. Układ trawienny: Wzdęcia, nawracająca biegunka, często na tle emocjonalnym lub metabolicznym.
Pochodzenie i opis
Stężony kwas fosforowy, który ma postać bezbarwnych kryształów (w temp. poniżej 28 stopni Celsjusza) lub cieczy o konsystencji syropu.
Działania ogólne
Zalecany jako ‘środek wzmacniający’ w stanach chorobowych. Działa głęboko na osłabiony organizm – szczególnie u osób wyczerpanych psychicznie, emocjonalnie i fizycznie. Typowym obrazem leku jest pacjent wyciszony, obojętny, melancholijny, któremu brakuje witalności i zdolności do regeneracji.
Modalności: pogorszenie
Objawy nasilają się pod wpływem zimna i przeciągów, zarówno fizycznego, jak i umysłowego wysiłku. Nadmierna aktywność seksualna, utrata płynów życiowych oraz wszelkie ekscesy znacznie osłabiają organizm. Dolegliwości pogarszają się także wskutek rozmowy, mówienia do kogoś, a nawet myślenia.
Układ pokarmowy źle reaguje na spożycie owoców i kwaśnych napojów mimo ochoty pacjenta na te pokarmy.
Bóle – szczególnie kostne i mięśniowe – nasilają się podczas odpoczynku. W czasie leżenia ból ma tendencję do przemieszczania się w stronę, na której pacjent leży.
Głowa: bóle głowy gorzej pod wpływem hałasu. Krążenie: wszelkie czynniki utrudniające przepływ krwi (np. długie siedzenie bez ruchu, ciasna odzież) powodują zaostrzenie objawów.
Modalności: poprawa
Cisza i spokój: lepsze samopoczucie w warunkach całkowitego wyciszenia, w samotności.
Ciepło: poprawa objawów pod wpływem ciepła otoczenia. Krótki odpoczynek: ulga po krótkiej drzemce lub chwilowym relaksie. Ruch: bóle łagodnieją podczas aktywności fizycznej. Ucisk: nocne dolegliwości kostne i mięśniowe ustępują przy zastosowaniu nacisku. Lek działa szczególnie dobrze w przypadkach depresji reaktywnych oraz stanów wyczerpania psychicznego wynikających z długotrwałego stresu emocjonalnego.
Umysł / Emocje
Wyraźna apatia, obojętność, zaburzenia pamięci i trudności w logicznym myśleniu. Pacjent małomówny, rozmowa go męczy, nie potrafi zebrać myśli ani dobrać słów.
Objawy pojawiają się jako konsekwencje przemęczenia umysłowego, często po intensywnym wysiłku intelektualnym.
Chory leży otępiały, wycofany, nie znajduje przyjemności w żadnej aktywności.
Widoczna niechęć do mówienia, współistniejąca z głębokim przygnębieniem i utratą chęci życia.
Wskazany w przypadkach rozpaczy ustabilizowanej, utrzymującego się przygnębienia po szoku psychicznym lub żalu, szczególnie o przewlekłym charakterze.
Majaczenie z uczuciem oszołomienia, bez ostrego pobudzenia.
Jest szczególnie użyteczny po Ignatii, gdy objawy emocjonalne nie ustępują i przechodzą w stan chroniczny. Ignatia odpowiada ostrym stanom żalu i emocji, natomiast Acidum phosphoricum działa w fazie przewlekłego wyczerpania i przygaszenia emocjonalnego po traumie lub zawodzie miłosnym.
Głowa
Bóle głowy okresu młodzieńczego, typowe u uczniów i studentów przemęczonych nauką lub stresem psychicznym.
Napięciowy ból głowy, często o charakterze miażdżącym, lokalizujący się w okolicy skroni – wrażenie, jakby były ściskane imadłem. Poczucie ciężaru na czubku głowy, ból promieniujący od potylicy ku górze, nasilający się podczas rozmowy.
Tępy ból głowy po stosunku płciowym lub przemęczeniu oczu, często współistniejący z ogólnym wyczerpaniem (por. Natrum muriaticum). Poranne zawroty głowy, z uczuciem chwiejności przy wstawaniu – wrażenie, że pacjent zaraz upadnie.
Zawroty głowy wieczorem, nasilające się podczas stania lub chodzenia. Wrażenie dezorientacji, oszołomienia, niemożność zebrania myśli w czasie napadu bólu głowy.
Wczesne siwienie i przerzedzenie włosów, szczególnie u osób młodych i wyczerpanych.
Wypadanie włosów związane ze stresem psychicznym lub stanami przewlekłego przemęczenia
Oczy
Zaczerwienione, zapalone, suche, uczucie piasku.
Oczy zapadnięte, otoczone niebieskawymi obwódkami (tzw. podkrążone); wyglądają jak bez blasku, matowe, przypominające szkło pozbawione połysku.
Powieki: obrzęknięte, zapalone i chłodne w dotyku.
Źrenice: często rozszerzone; pacjent unika światła dziennego (światłowstręt).
Zaburzenia widzenia: postrzeganie barw jako tęczowe smugi, zwłaszcza w świetle dziennym.
Objawy subiektywne: pacjent doświadcza uczucia, że jego ciało (lub głowa) staje się zbyt duże, co może wskazywać na zaburzenia percepcji. Widzenie osłabione: występuje amblyopia (tzw. leniwe oko), szczególnie u pacjentów osłabionych przez nadmierną aktywność seksualną lub nawyki masturbacyjne. Stan nerwu wzrokowego: odczuwalne osłabienie przewodnictwa wzrokowego, jakby nerwy były otępiałe, obraz nieostry lub zamglony. Ból oczu: uczucie silnego ściskania gałek ocznych — jakby były gwałtownie dociskane do siebie i wgłębiane w głowę; bardzo charakterystyczna dolegliwość.
Uszy
Ryczące dźwięki , z utrudnionym słuchem. Nietolerancja hałasu Zawroty głowy z dzwonieniem w uszach i szklistymi oczami
Nos
Krwawienia z nosa, często na tle ogólnego osłabienia lub infekcji. Silny świąd nosa, pacjent kompulsywnie wbija palce w nozdrza, próbując złagodzić swędzenie. Obraz charakterystyczny dla duru brzusznego: nos staje się spiczasty, co odzwierciedla ogólny stan wyczerpania i wyniszczenia.
Twarz
Wyraz twarzy blady, ziemisty, z wyraźną oznaką wyczerpania i chorobowości.
Cera sprawia wrażenie chorej, matowej, pozbawionej blasku. Uczucie napięcia skóry twarzy, jakby pokryta była zaschniętym białkiem jajka. Odczucie zimna po jednej stronie twarzy, mimo braku realnego bodźca – wskazuje na zaburzenia czucia o podłożu nerwowym.
Jama ustna
Podniebienie miękkie owrzodzone, szczególnie w stanach osłabienia odporności.
Usta suche i spękane, często z towarzyszącym pieczeniem. Dziąsła krwawiące, z tendencją do cofania się, co skutkuje odsłonięciem szyjek zębowych.
Zęby zimne w odczuciu, z tendencją do rozwoju owrzodzeń w ich okolicy.
Przygryzanie języka nocą, mimowolne, jako objaw podprogowego napięcia lub zaburzeń nerwowych.
Język spuchnięty, suchy, pokryty lepką, pienistą wydzieliną. Możliwy wygląd języka:
○ Ciemnoczerwona smuga na środku,
○ lub przeciwnie – język blady, wilgotny, często oblepiony śluzowatą warstwą.
○ Czasem suchy i brązowawy – objaw wyniszczenia i
odwodnienia.
Gardło
Uczucie suchości i drapania w gardle.Głos pozbawiony energii.
Brzuch
Silne wzdęcia, z wyraźnym uczuciem rozdęcia brzucha – opisywany jako brzuch bębenkowy, napięty, z wyraźnie sprężystym oporem. Fermentacja jelitowa, gromadzenie się gazów i głośne dudnienie – zwłaszcza słyszalne po jedzeniu lub w pozycji leżącej.
Ból zlokalizowany w okolicy pępkowej, tępy lub rozlewający, nasilający się przy ucisku lub poruszaniu.
Możliwe powiększenie śledziony – szczególnie w przebiegu chorób infekcyjnych lub wyniszczających.
Żołądek / Jelita
Biegunka bezbolesna, o charakterze wodnistym i białawym, często mimowolna, z towarzyszeniem dużej ilości gazów.
Stolec luźny, miękki, nie prowadzi do wyczerpania; objawy nie osłabiają pacjenta. Biegunka typowa u dzieci delikatnych, osłabionych, szczególnie z tendencją do krzywicy. Wzmożona fermentacja jelitowa i kwaśne wzdęcia po spożyciu owoców lub kwaśnych napojów. Nudności i uczucie pełności żołądka. Senność i uczucie ciężkości po posiłku – jakby brzuch dociążony balastem. Pragnienie chłodnych płynów, szczególnie zimnego mleka.Wyraźne upodobanie do pokarmów soczystych i świeżych
Układ moczowy
Częste, obfite i przerywane oddawanie moczu; mocz o charakterystycznym, wodnistym lub mlecznym wyglądzie (mocz może zawierać galaretowate osady, szczególnie u pacjentów z przewlekłym nieżytem pęcherza moczowego).Objawy nasilają się nocą, zmuszając pacjenta do wielokrotnego wstawania.
Dyskomfort przy mikcji – niepokój przed oddaniem moczu, po czym uczucie pieczenia.Typowe objawy towarzyszące w przypadkach cukrzycy i fosfaturii, z zaburzeniem gospodarki fosforanowej. Polucje nocne, nasilone szczególnie u osób młodych, wyczerpanych, z osłabionym układem nerwowym.
Kobiece narządy płciowe
Miesiączki zbyt wczesne i obfite, z towarzyszącym bólem w okolicy wątroby.
Po miesiączce pojawia się żółte upławy oraz świąd.
Laktacja osłabiona – mleko skąpe, a stan zdrowia matki pogarsza się po karmieniu piersią. Może być stosowany w przypadkach wypadnięcia macicy, szczególnie gdy nastąpiło ono pod wpływem przygnębiających emocji
Męskie narządy płciowe
niedostateczna erekcja ale mocne libido, uczucie osłabienia po ejakulacji Wymioty w nocy i w stolcu. Zapalenie pęcherzyków nasiennych. (KWAS SZCZANOWO-ŻÓŁTY.) Niedobór mocy seksualnej; jądra tkliwe i opuchnięte. Części rozluźniają się podczas uścisku. (NUX.) Prostatorrhoea, nawet podczas oddawania miękkiego stolca. Wyprysk moszny. Obrzęk napletka i opuchnięty żołądź-penis. Opryszczka napletkowa. Sykotyczne narośla. (THUJA.)
Onanizm; gdy pacjent jest bardzo przygnębiony winą za czyn Narządy płciowe są rozluźnione. Moszna i jądra zwisają wiotkie i rozluźnione. Penis nie ma siły erekcji lub erekcje są niewystarczające. Nasienie wydostaje się zbyt wcześnie podczas stosunku. Pacjent skarży się na mrowienie w mosznie.
impotencja seksualna; niechęć do współżycia; utrata pożądania seksualnego; brak erekcji; penis rozluźnia się w trakcie uścisku i nie może dokończyć aktu
Uczucie osłabienia po ejakulacji – zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Niedobór sił seksualnych, mimo obecności silnego libido; erekcje słabe lub niewystarczające, członek wiotczeje w trakcie aktu. Moszna i jądra rozluźnione, wiotkie, zwisające; tkliwość i obrzęk jąder z uczuciem mrowienia.
Nasienie wypływa zbyt wcześnie w trakcie stosunku.
Niechęć do współżycia, utrata pożądania seksualnego; impotencja funkcjonalna.
Objawy pojawiające się u osób doświadczających wyrzutów sumienia po masturbacji.
Wyprysk moszny, obrzęk napletka, opuchlizna żołędzi. Opryszczka napletkowa.
Obecność sykotycznych narośli (por. Thuja). Narządy płciowe wydają się rozluźnione, pozbawione napięcia – również w czasie kontaktu fizycznego (por. Nux).
Układ oddechowy
Objawy rozwijają się po uprzednim zamroczeniu mózgu. Chrypka, suchy kaszel wywołany uczuciem łaskotania w klatce piersiowej.
Kaszel gorszy wieczorem, po położeniu się; rano występuje odkrztuszanie żółtawej lub śluzowo-ropnej plwociny, o słonawym smaku.
Oddychanie utrudnione, z uczuciem słabości w klatce piersiowej po rozmawianiu.
Ucisk za mostkiem, ograniczający swobodny oddech.
Wrażliwość na zimne powietrze – każdy łyk powietrza powoduje uczucie wychłodzenia. Pacjent nie toleruje kontaktu zimna z klatką piersiową, starannie ją owija.
Łatwe przeziębienia przy najmniejszym bodźcu, które osadzają się w obrębie klatki piersiowej.
Lek może być przydatny w przebiegu nieżytowych chorób płuc oraz w przypadkach gruźlicy. Wskazanie kliniczne: lepiej sprawdza się niż Phosphorus, gdy występują powyższe objawy.
Serce
Kołatanie serca u dzieci rosnących zbyt szybko, a także jako konsekwencja żałoby.
Puls nieregularny, przerywany, świadczący o osłabionej regulacji rytmu serca. Objawy wskazujące na słabe krążenie i niewydolność serca — typowy obraz ogólnego wyniszczenia i braku energii życiowej.
Szyja i plecy
Nudny, tępy ból między łopatkami, o charakterze przewlekłym. Ból pleców i kończyn, odczuwany jak po pobiciu — z silnym uczuciem potłuczenia.
Pieczenie wzdłuż kręgosłupa, nasilające się szczególnie nocą. Wrażenie, jakby kręgosłup odmawiał posłuszeństwa — uczucie braku stabilności lub siły.
Obraz wskazany w przypadkach chorób skrofulicznych u dzieci, np. w przebiegu choroby bioder czy skrzywienia kręgosłupa spowodowanego próchnicą trzonów kręgowych.
Kończyny
Zaburzenia wzrostu kości, szczególnie u dzieci i młodzieży w fazie rozwojowej.
Bóle kończyn, nasilające się rano, często o charakterze
rozdzierającym, dotyczące stawów, kości i okostnej. Objawy pogarszają się nocą – bóle przypominają zdrapywanie kości. Mrowienie i uczucie zimna w kończynach; skóra może wydawać się chłodna w dotyku. Skurcze mięśni, głównie w górnych ramionach i nadgarstkach.
Pacjent łatwo się potyka, popełnia błędy motoryczne; występuje osłabienie i drżenie nóg. Znaczne ograniczenie ruchowe, związane zarówno z osłabieniem, jak i bólem. Swędzenie zlokalizowane między palcami lub w fałdach stawowych.Postawa pacjenta: słaby, apatyczny, obojętny na codzienne sprawy i otoczenie.
Skóra
Trądzik i pryszcze, zwłaszcza u młodych kobiet, z typowym umiejscowieniem między piersiami. Wrzody krwawe, z obecnością gęstej, cuchnącej ropy – trudne do gojenia, o charakterze destrukcyjnym.
Paląca, intensywnie czerwona wysypka, mogąca towarzyszyć stanom gorączkowym lub osłabienia.
Mrowienie w różnych częściach ciała – objaw zaburzeń troficznych i nerwowych.
Wypadanie włosów – wskazanie kliniczne zgodne również z obrazem Natrum muriaticum i Selenium. Skłonność do ropni, pojawiających się po przebytej gorączce – obraz pogorszenia kondycji skóry i spadku odporności.
Sen
Senność w ciągu dnia, bezsenność w nocy.
Rozpustne sny z wydzielinami.
Gorączka
Chłód ale obfite poty w nocy i rano. Niskie rodzaje gorączki, z przytępionym zrozumieniem i otępieniem.
Należy zbadać jego zastosowanie w niskiej gorączce
Leki uzupełniające
Nux vomica: pomocny w stanach wyczerpania, wymagających głębokiego odpoczynku; Acidum phosphoricum często stosowany po nim, szczególnie w omdleniach po posiłkach.
Natrium muriaticum: wskazany przy smutku, żałobie, zawiedzionej miłości; Phos. ac. może być stosowany w późniejszej fazie wyczerpania emocjonalnego.
China (Cinchona): działa w przypadkach utraty płynów ustrojowych; Phos. ac. przed lub po niej, szczególnie w przypadkach potów, biegunek i osłabienia.
Selenium: odpowiedni przy przedwczesnym wypadaniu włosów po stresie emocjonalnym i smutku – objaw wspólny z Phos. ac. Acidum phosphoricum dobrze działa po Rhus toxicodendron, gdy ten złagodził niepokój, lecz utrzymuje się biegunka i pojawia się ciche otępienie.
Z leków blisko powiązanych obrazu klinicznego należy również wymienić: ○ Phosphorus,
○ Rhus toxicodendron. W przypadku tęsknoty za domem, warto rozważyć zastosowanie Capsicum
Leki antidotum
COFFEA
Dodatkowe Informacje
Senność w ciągu dnia, nawet po odpoczynku nocnym.
Obfite poty, niezwiązane z wysiłkiem fizycznym.
Mocz wodnisty lub o mlecznym zabarwieniu, często wydalany w dużych ilościach.
Wyraźna ochota na świeże owoce i pokarmy orzeźwiające. Objawy rozwijają się na tle stanów przygnębienia, szczególnie wywołanych przez:
wstrząs psychiczny,
przemęczenie umysłowe,
utrata płynów ustrojowych. Lek szczególnie pomocny przy przesileniu wiosennym, gdy dominuje obraz głębokiego wyczerpania — fizycznego, emocjonalnego i umysłowego.
Bibliografia:
“Materia Medica” William Boericke
“Materia Medica Keynotes” Henry C. Allen
“A Clinical Materia Medica” E. A. Farrington
“Homeopatyczna materia medica” D. Demarque – J. Jouanny – B.Poitevin – Y. Saint-Jean
“Objawy kluczowe homeopatycznej materia medica” Adolph von Lippe “HOMEOPATIA. PORADNIK PRAKTYCZNY. PEDIATRIA” Michele BOIRON, Francois ROUX, Pierre POPOWSKI
“Homeopatia na traumę narodzin” Harry van der Zee, MD “Homeopatia dla Seniora” Polskie Towarzystwo Homeopatii Klinicznej “Typy dzieci” dr Mohinder Singh Jus
“Lectures on Materia Medica” James Tyler Kent
autor opracowania MM : Anna Łopatowska