Lit większości osób kojarzy się z leczeniem psychiatrycznym – w dużych dawkach stosuje się go od lat w terapii choroby afektywnej dwubiegunowej. Tymczasem w małych, suplementacyjnych ilościach jest on naturalnym mikroelementem, który występuje w wodzie, glebie i niektórych produktach roślinnych. Coraz więcej badań wskazuje, że niewielkie dawki litu mogą wspierać pracę mózgu, regulować nastrój i chronić układ nerwowy. Co więcej, lit ma także swoje miejsce w homeopatii – tam stosuje się go w zupełnie innym podejściu, ale również z dobrymi efektami.
Jak działa lit w organizmie?
- wspiera równowagę neuroprzekaźników, m.in. serotoniny i dopaminy,
- stabilizuje nastrój, zmniejsza lęk i drażliwość,
- działa neuroprotekcyjnie – chroni neurony przed stresem oksydacyjnym,
- wspomaga procesy regeneracji mózgu, w tym tworzenie nowych połączeń nerwowych,
- wpływa na gospodarkę magnezu, wapnia i enzymów zależnych od witamin z grupy B.
Objawy niedoboru litu
Lit nie jest jeszcze oficjalnie uznawany za pierwiastek „niezbędny”, ale obserwacje kliniczne pokazują, że jego niedobór może wiązać się z:
- większą podatnością na wahania nastroju, lęki i depresję,
- problemami z koncentracją i pamięcią,
- impulsywnością i drażliwością,
- słabszą odpornością na stres,
- większym ryzykiem chorób neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson).
W niektórych regionach świata zauważono, że niski poziom litu w wodzie pitnej koreluje z wyższym poziomem zaburzeń psychicznych i agresji.
Rodzaje suplementów z litem
Na rynku dostępne są różne formy litu w niskich dawkach, bezpiecznych do stosowania jako suplement:
- Orotan litu (Lithium orotate) – najlepiej przyswajalna forma, często stosowana w suplementacji. Wspiera nastrój, sen, odporność na stres, poprawia koncentrację.
- Asparaginian litu (Lithium aspartate) – również dobrze biodostępny, działa łagodnie stabilizująco na układ nerwowy.
- Węglan litu (Lithium carbonate) – stosowany w psychiatrii w dużych dawkach jako lek na receptę. Nie jest suplementem i wymaga kontroli lekarskiej.
Kiedy warto rozważyć suplementację?
- przy przewlekłym stresie i nadmiernym napięciu nerwowym,
- przy skłonności do lęków, depresji, wahań nastroju,
- jako wsparcie w poprawie jakości snu i koncentracji,
- u osób z obciążeniami neurodegeneracyjnymi,
- jako element wspierający rozwój dzieci z zaburzeniami neurologicznymi (np. autyzm, ADHD) – tylko po konsultacji z terapeutą.
Bezpieczeństwo
W suplementach dawki są zwykle mikroskopijne – od 1 do 5 mg jonów litu dziennie (w psychiatrii stosuje się setki miligramów). W takich ilościach lit jest dobrze tolerowany i nie wymaga specjalnych badań kontrolnych, o ile nie ma przeciwwskazań ze strony nerek czy tarczycy.
Lit w homeopatii
Lit występuje również w postaci leków homeopatycznych, stosowanych w ultra-rozcieńczeniach. Najczęściej spotykane są:
- Lithium carbonicum – klasyczny lek homeopatyczny, stosowany przy dolegliwościach reumatycznych i stawowych (zwłaszcza bóle dużych stawów, podagra), a także w problemach z sercem i nerkami. Może być pomocny w stanach zmęczenia psychicznego i fizycznego, gdy pacjentowi towarzyszy niepokój i napięcie.
- Lithium benzoicum – używany w zaburzeniach metabolicznych kwasu moczowego (dna moczanowa, kamica nerkowa).
- Lithium muriaticum – rzadziej stosowany, wskazywany przy przewlekłych problemach metabolicznych i zaburzeniach równowagi płynów w organizmie.
W odróżnieniu od suplementacji mikrodawek litu (np. orotanu litu), homeopatia działa informacyjnie, a nie poprzez obecność jonów litu w organizmie. Dlatego można łączyć suplementację z terapią homeopatyczną – oddziałują na inne poziomy regulacji.
Podsumowanie
Lit to pierwiastek o ogromnym, a wciąż mało znanym znaczeniu dla naszego zdrowia. W małych dawkach – w suplementach – może wspierać układ nerwowy, nastrój i koncentrację, a w homeopatii znajduje zastosowanie w leczeniu bólów stawowych, problemów metabolicznych i stanów przeciążenia nerwowego. To właśnie dlatego mówi się o „dwóch obliczach litu” – fizjologicznym i informacyjnym – które razem tworzą pełniejszy obraz jego znaczenia dla człowieka.